Các bước hướng nghiệp hiệu quả – Xác định nghề – ngành đào tạo -Bài 6

Các bước hướng nghiệp hiệu quả – Xác định nghề – ngành đào tạo -Bài 6

 

Sau khi thực hiện đánh giá nguồn lực bên trong của cá nhân em học sinh và gia đình đồng thời xác định được xu hướng phát triển nghề nghiệp trong 3-5 năm. Phụ huynh và các em học sinh cần xác định rõ nghề và ngành sẽ dự thi trong thời gian tới. Nghề được hiểu có phạm vi rộng hơn ngành. Ví dụ nghề hóa bao gồm rất nhiều ngành như hóa thực phẩm, hóa hữu cơ, hóa vô cơ, hóa dầu , hóa thiết bị máy móc v/v. Nghề phim có thể bao gồm đạo diễn, quay phim, quản lý hãng phim v/v. Để xác định nghề chúng ta cần quan tâm nhất tới mối tương quan của năng lực và yêu thích cá nhân bản thân em học sinh.

Năng lực cao/Yêu thích nhiều: đây là các ngành nghề lý tưởng cho phụ huynh và học sinh chọn lựa. Các em học sinh giỏi và có khả năng thường rất dễ dàng chọn lựa các ngành nghề yêu thích

Năng lực cao/ Yêu thích ít: Đây là những ngành nghề có thuận lợi cho các em học sinh theo học. Tuy nhiên các lựa chọn này thường là mâu thuẫn giữa phụ huynh và các em học sinh. Đặc biệt khi các em học sinh chọn lựa các ngành nghề khác tại ô số 3

Năng lực thấp/ yêu thích nhiều: Ô số 3 là thách thức thật sự với công tác hướng nghiệp của các em học sinh. Theo cảm tính, sự yêu thích sẽ là động lực giúp cho các em học sinh vượt qua. Tuy nhiên năng lực thấp là cản trở khó khăn cho thành công trong nghề nghiệp.

Năng lực thấp/ yêu thích thấp: Ô số 4 là các lựa chọn nghề nghiệp bị loại bỏ

Vấn đề thường gặp trong lựa chọn ngành nghề đó là ô số 2 và 3. Theo kinh nghiệm tư vấn của tác giả, để giải quyết thấu đáo trường  hợp này, phụ huynh và học sinh cần đánh giá lại các em học sinh có yêu thích ngành nghề thông qua  thực hiện bảng khảo sát trong cùng tài liệu. Giữa thích và thật sự đam mê có một khoảng cách rất xa. Trong thực tế có rất nhiều học sinh ngộ nhận sở thích của mình và sau một khoảng thời gian đào tạo đại học, các em nhận thức ra mình đã chọn sai nghề. Sau khi xác định chính xác  sở thích của mình các em học sinh sẽ có một số gợi ý cho chọn lựa nghề nghiệp. Với những ngành không đòi hỏi tài năng như âm nhạc, hội họa, mỹ thuật v/v các em học sinh có thể lựa chọn nghề/ ngành tại ô số 3. Lý do chính của những vấn đề này đó là lòng yêu thích là vũ khí mạnh nhất mỗi cá nhân có thể vượt qua các khó khăn trong nghề nghiệp. Như trong bài trước có trao đổi, thái độ Attitude đóng vai trò quan trọng nhất. Lòng yêu thích là nền tảng và cơ sỏ tạo ra thái độ trong suốt quá trình làm việc sau này. Đối với lựa chọn ô số 2 trong trường hợp các em cần phải có những lựa chọn khác trong nghề nghiệp như dễ dàng xin việc, gia đình có cơ sở kinh doanh liên quan tới nghề nghiệp lựa chọn. Một yếu tố để cho các em cân nhắc khi lựa chọn ô số 2 đó là nghề nghiệp nào cũng cần có thời gian chúng ta có thể yêu thích được. Các em còn trẻ và còn rất nhiều thời gian để chúng ta hiểu về nghề và yêu thích nó.

Sau khi lựa chọn nghề, các em học sinh cần tiếp tục thực hiện lựa chọn ngành tương ứng nghề. Khi lựa chọn các ngành nhỏ trong nghề, hiện tại ngành và tình hình phát triển trong tương lai của ngành là những yếu tố quyết định chọn ngành phù hợp. Các em học sinh có thể sử dụng ma trận sau để quyết định ngành lựa chọn

Ngành có tương lai nhiều/hiện tại nhiều: Đây là những ngành lý tưởng cho các em học sinh tiếp cận. Tuy  nhiên câu hỏi đặt ra là tỷ lệ chọi các trường sẽ rất cao trong những ngành này.

Ngành có tương lai nhiều/ hiện tại ít: Đây là những ngành quan trọng các em học sinh cần tập trung. Ví dụ ngành này đó chính là ngành môi trường sẽ có nhu cầu rất cao trong những năm tới khi môi trường là yếu tố quan trọng cho việc phát triển kinh tế tại Việt Nam

Ngành có tương lai ít/ hiện tại nhiều: Đây là những ngành phát triển trong ngắn hạn. Để có thể tận dụng cơ hội những ngành này đòi hỏi chương trình đào tạo ngắn và thực dụng

Ngành có tương lai ít/ hiện tại ít có cơ hội: Đây là những ngành loại bỏ trong lựa chọn của các em học sinh. Tuy nhiên nếu như các em có khả năng vượt trội và nguồn lực dồi dào, các ngành này sẽ là những lựa chọn tốt. Ví dụ ngành địa ốc và ngân hàng trong năm 2013 thuộc về lựa chọn này.

Thông qua các hệ thống lựa chọn nói trên sẽ giúp phụ huynh và các em học sinh có được những ngành nghề phù hợp với năng lực, sức học và tình hình của từng gia đình và cá nhân.

Thạc Sỹ Vũ Tuấn Anh

Giám đốc Điều Hành Viện Quản Lý Việt Nam

Sáng lập www.ngayhoivieclam.vn

Các độc giả chịu hoàn toàn trách nhiệm khi sử dụng thông tin tư vấn nghề nghiệp. Tác giả và www.ngayhoivieclam.vn hoàn toàn không chịu trách nhiệm về mọi pháp lý xẩy ra khi độc giả sử dụng thông tin.

This entry was posted in Hướng nghiệp- Luyện thi đại học/tốt nghiệp hiệu quả cho học sinh cấp 3. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s